Umowa zlecenie jakie koszty ponosi zleceniobiorca i zleceniodawca?

Umowa zlecenie jakie koszty ponosi zleceniobiorca i zleceniodawca?

Kategoria Porady
Data publikacji
Autor
SkutecznyEbiznes.pl

Umowa zlecenia obciąża obie strony innymi pozycjami. Zleceniobiorca z wynagrodzenia brutto finansuje składki społeczne po swojej stronie, składkę zdrowotną i zaliczkę na PIT, natomiast zleceniodawca dopłaca część składek społecznych pracodawcy, składkę wypadkową oraz ewentualnie Fundusz Pracy i FGŚP, co powoduje, że jego całkowite koszty są wyższe niż kwota brutto na umowie. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto, co stanowi punkt wyjścia do wszystkich rozliczeń ze zlecenia.

Czym jest umowa zlecenia?

Umowa zlecenia to umowa cywilnoprawna z Kodeksu cywilnego, której istotą jest wykonanie czynności z należytą starannością, a nie osiągnięcie rezultatu. Stronami są zleceniobiorca wykonujący zlecenie oraz zleceniodawca powierzający czynność i wypłacający wynagrodzenie. Umowa może być zawarta ustnie, natomiast forma pisemna ułatwia udowodnienie zakresu obowiązków, warunków i stawek. Co do zasady zleceniobiorca nie ma prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego ani ustawowego wynagrodzenia chorobowego, chyba że strony inaczej postanowią w umowie.

Ile wynosi minimalna stawka godzinowa i co oznacza dla rozliczeń?

Od 1 stycznia 2026 r. minimalna stawka godzinowa dla objętych nią umów wynosi 31,40 zł brutto za godzinę. Jest to kwota przed potrąceniem składek społecznych, składki zdrowotnej oraz zaliczki na podatek, zatem wypłata netto będzie niższa, o ile nie zachodzą zwolnienia składkowo podatkowe. Minimalna stawka godzinowa dotyczy umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Dla jej prawidłowego stosowania strony powinny zapewnić możliwość ustalenia liczby godzin wykonania zlecenia oraz sposób ich potwierdzania w dokumentacji.

Jakie koszty ponosi zleceniobiorca?

Zleceniobiorca ponosi potrącenia z kwoty brutto, które zależą od jego statusu i tytułów do ubezpieczeń. Co do zasady obejmują one:

  • składkę emerytalną 9,76 procent podstawy wymiaru,
  • składkę rentową 1,50 procent,
  • składkę chorobową 2,45 procent, dobrowolną, która umożliwia dostęp do świadczeń po spełnieniu warunków,
  • składkę zdrowotną zasadniczo 9 procent podstawy ustalonej po odliczeniu składek społecznych,
  • zaliczkę na podatek dochodowy,
  • ewentualne inne ustawowe potrącenia.
  Kto zgłasza umowę o dzieło do ZUS i jakie są obowiązki stron?

Składka wypadkowa nie jest finansowana z wynagrodzenia zleceniobiorcy, lecz przez drugą stronę umowy. Zakres obciążeń zależy m.in. od wieku, statusu ucznia lub studenta, równoległego etatu, prowadzenia działalności oraz pobierania emerytury lub renty.

Jakie koszty ponosi zleceniodawca?

Zleceniodawca poza wypłatą wynagrodzenia brutto finansuje składki po swojej stronie oraz obsługę rozliczeń. Co do zasady obejmuje to:

  • składkę emerytalną 9,76 procent podstawy wymiaru,
  • składkę rentową 6,50 procent,
  • składkę wypadkową w wysokości zależnej od profilu i warunków pracy,
  • składkę na Fundusz Pracy, jeżeli spełnione są warunki ustawowe,
  • składkę na FGŚP, jeżeli ma zastosowanie,
  • obsługę kadrowo płacową oraz rozliczenia podatkowo składkowe.

Składka zdrowotna nie podnosi kosztu pracodawcy, ponieważ jest potrącana po stronie zleceniobiorcy z należnej mu kwoty brutto. Jeżeli zlecenie zawarto z własnym pracownikiem, może być ono dla celów ubezpieczeniowych traktowane jak umowa o pracę, co zwiększa obciążenia publicznoprawne. Nie należy zakładać, że zlecenie zawsze obniża koszt względem etatu, ponieważ przy pełnym oskładkowaniu łączne koszty mogą być porównywalne.

Jak naliczyć łączny koszt i wynagrodzenie netto?

Kalkulacja obejmuje powiązane etapy:

  • ustalenie wynagrodzenia brutto oraz weryfikację minimalnej stawki godzinowej,
  • określenie statusu zleceniobiorcy i wszystkich tytułów do ubezpieczeń,
  • naliczenie składek finansowanych przez zleceniobiorcę,
  • naliczenie składek pracodawcy,
  • obliczenie zaliczki na PIT z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodu,
  • ustalenie wypłaty netto i całkowitego kosztu zleceniodawcy.

Łączny koszt zleceniodawcy to kwota brutto powiększona o finansowane przez niego składki i fundusze. Wynagrodzenie netto to kwota brutto pomniejszona o składki zleceniobiorcy, składkę zdrowotną i zaliczkę na PIT, przy zastosowaniu właściwych kosztów uzyskania.

Jak działa podatek i koszty uzyskania przychodu?

Standardowo stosuje się 20 procent kosztów uzyskania przychodu naliczanych od przychodu pomniejszonego o potrącone składki społeczne zleceniobiorcy. Zleceniodawca pełni rolę płatnika, pobiera zaliczkę i przekazuje ją do urzędu skarbowego. W określonych przypadkach możliwe są inne koszty, w tym 50 procent dla działalności twórczej, jeżeli spełnione są wymogi dotyczące praw autorskich. Na zaliczkę wpływają wysokość przychodu, składki, koszty uzyskania, złożone oświadczenia, wiek oraz korzystanie z ulg podatkowych.

Jakie są najczęstsze wyjątki i zbiegi tytułów?

Obowiązki składkowe są wrażliwe na status zleceniobiorcy. W praktyce występują szczególne rozwiązania:

  • uczeń lub student do 26 lat wykonujący zlecenie na rzecz innego podmiotu niż własny pracodawca co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu z tego tytułu,
  • osoba do 26 lat może korzystać z ulgi dla młodych w podatku, co nie oznacza automatycznego zwolnienia ze składek ZUS,
  • zleceniobiorca mający etat z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem może mieć ograniczone obowiązki składkowe z umowy zlecenia w ramach zbiegu tytułów,
  • emeryt lub rencista może podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ze zlecenia zależnie od innych tytułów,
  • zlecenie na rzecz własnego pracodawcy podlega szczególnym zasadom, co zwykle zwiększa obciążenia,
  • przy kilku tytułach do ubezpieczeń występuje zbieg tytułów, który może ograniczać składki lub powodować ich brak z konkretnego zlecenia.
  Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia kiedy jest możliwe?

Zakres oskładkowania zależy więc od wieku, statusu edukacyjnego, etatu, działalności, emerytury lub renty oraz innych równoległych tytułów do ubezpieczeń.

Co warto uregulować w treści umowy?

Dla czytelności rozliczeń należy wpisać stawkę godzinową z odniesieniem do minimalnej, zasady ewidencji i potwierdzania godzin, zakres czynności oraz terminy i sposób wypłaty. Forma pisemna porządkuje odpowiedzialność i ułatwia dowodzenie warunków współpracy w razie sporu.

Dlaczego prawidłowe oskładkowanie ma znaczenie?

Prawidłowa kwalifikacja i rozliczenie składek zabezpiecza obie strony przed ryzykiem zaległości i doszacowań oraz pozwala rzetelnie planować koszty po stronie zleceniodawcy. W relacji z własnym pracownikiem zlecenie może być dla celów ubezpieczeniowych traktowane jak etat, co zwiększa obciążenia. Zleceniobiorca zyskuje natomiast przejrzystość co do praw i świadczeń wynikających z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i innych tytułów.

Podsumowanie

Umowa zlecenia obciąża strony w odmienny sposób. Zleceniobiorca finansuje składki społeczne po swojej stronie, składkę zdrowotną i podatek, a zleceniodawca dopłaca składki pracodawcy oraz inne ustawowe należności, co podnosi całkowite koszty ponad poziom brutto. Obowiązuje minimalna stawka 31,40 zł brutto za godzinę w 2026 r., która stanowi bazę dla rozliczeń, lecz nie przekłada się na wypłatę netto jeden do jednego. Na wynik wpływają koszty uzyskania przychodu, w tym standardowe 20 procent, oraz zbiegi tytułów i wyjątki, zwłaszcza dla studentów, młodych, osób z etatem oraz emerytów i rencistów.

Dodaj komentarz